Khi TP.HCM gộp thêm địa bàn Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu và đặc khu Côn Đảo, câu hỏi “thành phố này là ai” không còn chỉ gói trong ký ức Sài Gòn – Chợ Lớn. Hồ sơ dự thảo Quy hoạch tổng thể trả lời bằng một cụm định vị mới: “Siêu đô thị sông – biển – sáng tạo của Đông Nam Á”.

Slide điều kiện tự nhiên TP.HCM với cấu trúc địa hình cao – thấp – biển và hệ sinh thái sông nước
Cấu trúc địa hình “cao – thấp – biển” và hệ sông nước – nền tảng của bản sắc đô thị sông – biển. Nguồn: Hồ sơ dự thảo Quy hoạch tổng thể TP.HCM.

Những mốc lịch sử được dự thảo nhắc lại

Phần lịch sử của dự thảo bắt đầu từ năm 1623, khi chúa Nguyễn đề nghị vua Chân Lạp Chey Chettha II cho lập đồn thu thuế tại Prey Nokor (Sài Gòn) và Kas Krobei (Bến Nghé). Năm 1698, Nguyễn Hữu Cảnh kinh lý, lập phủ Gia Định; khu vực Biên Hòa – Gia Định khi đó có khoảng 10.000 hộ. Năm 1862, bản quy hoạch của Coffyn tính cho một thành phố khoảng 500.000 dân. Trước năm 1975, đô thị Sài Gòn rộng 67,5 km².

Cần lưu ý, mục lịch sử này dẫn nguồn wikipedia.org và gần như chỉ kể về Sài Gòn – Gia Định; lịch sử Thủ Dầu Một, Bà Rịa – Vũng Tàu, Côn Đảo chưa được đưa vào.

Cấu trúc tự nhiên “cao – thấp – biển”

Lớp thứ hai của bản sắc là địa hình. Dự thảo mô tả thành phố mở rộng theo ba tầng:

  • Vùng cao phía Bắc (chủ yếu Bình Dương cũ): nền ổn định, thuận lợi cho công nghiệp, logistics, đô thị quy mô lớn.
  • Vùng thấp trung tâm: đô thị lõi, dịch vụ, tài chính, dân cư mật độ cao, nhưng chịu áp lực ngập và sụt lún.
  • Vùng ven biển phía Nam – Đông Nam: không gian sinh thái, cảng biển, kinh tế biển và vùng đệm khí hậu.

Hệ thống sông Sài Gòn, Đồng Nai, Nhà Bè, Soài Rạp cùng mạng kênh rạch được xem là khung sinh thái – thủy văn và trục cảnh quan của đô thị.

Cộng đồng đa dân tộc, đa tôn giáo, nhiều lễ hội

Lớp thứ ba là con người. Theo dự thảo, thành phố có đủ 54 dân tộc, người Kinh chiếm khoảng 95,65%; người Hoa hơn 478.000 người, tiếp theo là Khmer, Chăm, Chơ Ro. Có 13 tôn giáo với khoảng 3.000 cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo và khoảng 284 lễ hội, từ Nghinh Ông ở Cần Giờ, Vũng Tàu đến lễ Katê của người Chăm. Thành phố cũng có 3 di sản phi vật thể được UNESCO ghi danh và 15 di sản phi vật thể quốc gia.

Sơ đồ các khu vực bảo tồn cảnh quan thiên nhiên và di sản văn hóa TP.HCM, từ Cần Giờ đến Côn Đảo
Các khu bảo tồn cảnh quan và di sản văn hóa, từ chợ Bến Thành, địa đạo Củ Chi đến rừng ngập mặn Cần Giờ, Côn Đảo. Nguồn: Hồ sơ dự thảo Quy hoạch tổng thể TP.HCM.

Định vị “siêu đô thị sông – biển – sáng tạo”

Từ các lớp trên, dự thảo xây dựng bản sắc của một “siêu đô thị đa cực”: trung tâm lịch sử là biểu tượng văn hóa và tài chính; Bình Dương là cực công nghiệp, đổi mới sáng tạo; Bà Rịa – Vũng Tàu là cực kinh tế biển, cảng biển, du lịch; Cần Giờ và Côn Đảo là không gian sinh thái, du lịch chất lượng cao. Các cực được nối bằng giao thông, hành lang xanh, hành lang sông để “đa trung tâm nhưng thống nhất về nhận diện”.

Điểm mới nằm ở vế “biển”: dự thảo đề xuất khu vực ven biển từ Cần Giờ đến Vũng Tàu phát triển theo mô hình “đô thị hướng biển”, kết hợp kinh tế biển, du lịch, logistics với bảo tồn rừng ngập mặn và cửa sông. Vế “sáng tạo” gắn với trung tâm tài chính quốc tế, khu công nghệ cao và hình ảnh “thành phố của cơ hội”.

Bến Nghé hôm nay: mặt bằng giá ở lõi lịch sử

Cái tên Bến Nghé trong mốc 1623 từng là tên phường trung tâm Quận 1; sau sắp xếp năm 2025, khu vực này thuộc phường Sài Gòn. Mặt bằng giá căn hộ tại đây thuộc nhóm cao nhất thành phố: Grand Marina Saigon có giá tham khảo trung bình khoảng 500 triệu đồng/m² (464–692 triệu đồng/m²), Vincom Đồng Khởi khoảng 257 triệu đồng/m² (245–300 triệu đồng/m²).

Bản sắc, theo cách dự thảo trình bày, không còn là một hình ảnh duy nhất mà là tổ hợp nhiều lớp: di sản Sài Gòn, nền đất cao của Bình Dương, bờ biển Bà Rịa – Vũng Tàu và rừng ngập mặn Cần Giờ. Các lớp ấy có hiện diện rõ trong không gian thực hay không sẽ phụ thuộc vào quy hoạch chi tiết sau này.

Nội dung trên được tổng hợp từ hồ sơ dự thảo Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2021–2050, tầm nhìn 100 năm, hiện đang trong quá trình lấy ý kiến. Giá căn hộ là giá tham khảo đến 01/09/2026, nêu ra để minh họa mặt bằng giá khu vực, không nhằm khuyến nghị đầu tư.

Xem thêm dự án nổi bật: Happy One Elite · Celesta Gold · TT Genesis · Solina Vũng Tàu

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *